Het 6e Nationale NieuwBestuur Congres "The System or the People" - 29 maart 2018

Direct inschrijven

NieuwBestuur in gesprek met.. Arko van Brakel, directeur De Baak

mildred en arko

Directeur De Baak, Arko van Brakel en oprichter NieuwBestuur Mildred Hofkes toosten op de start van een vruchtbare samenwerking! Op 8 september presenteerde zij de training De Nieuwe Bestuurstafel Strategisch Reputatiemanagement. Opleidings- en kennisinstituut De Baak onderscheidt zich op het gebied van mensgericht leiderschap- en ondernemerschap. Het platform NieuwBestuur heeft een naam opgebouwd als kennisplatform over strategisch reputatiemanagement. Samen bundelen zij sinds september hun krachten om actuele vraagstukken rondom strategisch reputatiemanagement op de agenda te zetten.

De Baak voelt zich zeer verbonden met Het Nieuwe Besturen. Wij hebben mensen nodig die een stip op de horizon zetten. NieuwBestuur zet zo’n stip! Dat spreekt mij erg aan.” Arko van Brakel, Directeur De Baak 

Wat verbindt de Baak met het gedachtegoed van het Nieuwe Besturen? Hoe komt dat tot uiting bij de Baak?
“De Baak voelt zich zeer verbonden met Het Nieuwe Besturen. Wij zijn een centrum voor leiderschap en ondernemerschap. Wij ervaren iedere dag dat de wereld fundamenteel aan het veranderen is en dat er een sterke behoefte bestaat aan een nieuwe vorm van besturen. Het is belangrijk dat er in Nederland genoeg ruimte blijft voor innovaties. Hier hoort een nieuwe manier van governance bij, één die waardegedreven is, en aanstuurt op openheid en verbinden. De verbinding tussen de Baak en NieuwBestuur voelt als een bijna natuurlijke verbinding. We volgen daarbij ook de waarden zoals die worden omschreven in het Nieuwe Bestuursmodel. De Baak is bezig om een vertaalslag te maken. Weer terug naar het eigen oorspronkelijke DNA, naar de aansluiting met de maatschappelijke waarden, zoals onze oprichter Charles Maitland het bedoeld heeft. Vanuit die oorsprong zijn we letterlijk alle stakeholders langsgegaan en hebben gevraagd naar de werkelijke waarde van de Baak. Daaruit is een strategie opgebouwd, waarbij de waarde van de organisatie is gekoppeld aan de persoonlijke doelstellingen van de medewerkers. Het is een nieuwe strategie voor en door onze mensen.”

NieuwBestuur stelt: helder water stroomt van boven. Hoe is jullie governance geborgd bij de Baak?
“Het bestuur en het hoger management staan volledig achter deze nieuwe strategie, ontwikkeld voor en door onze eigen mensen. We proberen ‘practice what you preach’ echt te doorleven, voorbeeldig te zijn in onze ambitie om waarde-gedreven een organisatie aan te sturen. Daarbij moet gezegd worden: er is een groot verschil tussen zeggen en doen. De Baak probeert het daadwerkelijk te doen. Iets bedenken is niet moeilijk, het durven doen des te meer. De Baak probeert een perfecte fit te maken met het Nieuwe Besturen.”

NieuwBestuur gelooft dat Nederland Gidsland is, als het aankomt op Het Nieuwe Besturen. Jullie hebben jarenlange ervaring als instituut voor leiderschap en persoonlijke ontwikkeling en goed zicht op de kwaliteit van bestuurlijk Nederland. Waar zien jullie de kansen, drijfveren en uitdagingen voor de komende jaren en welke rol kan Het Nieuwe Besturen hierin vervullen?
“We zouden gidsland moeten zijn. We zitten als maatschappij aan het einde van de S-curve, het lijkt alleen of we vergeten zijn de volgende S-curve richting vernieuwing op te pakken. De Baak is na de oorlog opgericht vanuit een bepaalde filosofie, namelijk om vanuit de samenleving een we-economy te realiseren. De afgelopen 25 jaar echter, zijn we – ook bij de Baak – meer terecht gekomen in een me-economy, gericht op het individu en de persoonlijke ontwikkeling. Nu is de tijd aangebroken om als samenleving weer de stap te maken naar de we-economy. Veel mensen zijn op zoek naar nieuwe verbindingen, willen weer ergens bij horen in plaats van alleen hun eigen belang dienen.” “Op bestuurlijk niveau kan het echter allemaal veel sneller. We waren ooit wereldwijd innovatief in onze bestuursmodellen en innovaties. Dát sprankelende zijn we aan het verliezen, want op bestuurlijk niveau sprankelt het niet in Nederland. We hebben wel voorbeelden zoals Paul Polman bij Unilever, maar Den Haag zit vast in het oude bestuurlijk systeem. Ik heb veel vertrouwen in het duo Mark Rutte en Diederik Samsom die heel ‘vernieuwend’ zijn begonnen. Ik hoop dat het hen lukt zich duurzaam te ontworstelen aan het oude denken dat ons tegenhoudt.”

Het sprankelende zijn we aan het verliezen, want op bestuurlijk niveau sprankelt het niet in Nederland.”

“Nederland heeft een ander groot probleem, namelijk de oververtegenwoordiging van de financiële sector. De financiële sector verdient in wezen geen geld, maar kost alleen maar geld. Echte Nederlandse bedrijven hebben een geweldige koopmansgeest, het is voor veel bedrijven hun DNA. We zouden makkelijk weer terug kunnen gaan naar onze oorspronkelijke koopmansgeest van ruim 25 jaar terug. Toch blijven we vasthouden aan bestuursmodellen die de afgelopen jaren golden. Dat zijn inmiddels achterhaalde modellen, simpelweg omdat ze niet met de tijd zijn meegegroeid. Dat past niet bij Nederland en haar innovatieve geest. Het oude gezamenlijk gevoel, van waaruit bijvoorbeeld Charles Maitland destijds de Baak oprichtte, is weg. We hebben weer mensen nodig die een stip op de horizon zetten en zeggen: we zijn een uniek en sprankelend land en we kunnen er samen wat van maken. NieuwBestuur zet zo een stip op de horizon voor bestuurders, dat spreekt mij erg aan. Maar het gaat verder. Bijvoorbeeld dat die grote Nederlandse pensioenfondsen ook investeren in Nederlandse bedrijven. Maar ook dat ondernemers worden geholpen met kredietverlening. Hans Biesheuvel is nu bezig om vanuit zijn nieuwe rol in ONL juist op die thema’s de stip op de horizon te zetten. We zouden een visie moeten ontwikkelen op dezelfde wijze waarop de Deltawerken destijds tot stand zijn gekomen. Zoals het ontwikkelen van stadstuinen in al die leegstaande kantoorpanden en kantoorpanden ombouwen tot woningen.”

Wanneer bestuurders kantelen, dan kantelt de maatschappij mee. Uiteindelijk gaat het erom, zoals Richard Branson zei tijdens de uitreiking van de Green Challenge, “Business is simply making other people’s lives better”. De bestuurders van Nederland hebben maar één taak: en dat is de kwaliteit van leven beter maken van de mensen om hen heen.” Uit het onderzoek van Mildred Hofkes (NieuwBestuur) in samenwerking met de Volkskrant onder de top 200 bestuurlijke elite van Nederland, blijken de volgende eigenschappen voor het Nieuwe Besturen essentieel:

Kenmerken van de Nieuwe Bestuurder
1. Vermogen tot zelfreflectie
2. Bewustzijn van signalen vanuit de omgeving (stakeholdervalue)
3. Vermogen tot verbinding maken met mensen
4. Besluitvaardigheid
5. Heldere en duidelijke visie

Herken je deze vaardigheden en hoe borgen jullie dat binnen jullie eigen organisatie?
“Het profiel van bestuurlijk Nederland is aan het veranderen. Er komen meer veertigers op strategische posities. Dit zijn verbinders, die meer gericht zijn op samenwerking vanuit verbinding dan op geld en status. Zij proberen een dienende vorm van leiderschap te ontwikkelen. Rutte en Samsom zijn daar aansprekende voorbeelden van. Toch komen de vernieuwers nog te veel oud-denkende bestuurders tegen, waardoor ze vast kunnen lopen. Gelukkig wordt er ook van uit de toezichthouders steeds vaker gevraagd om Nieuwe Bestuurders. Het Nieuwe Besturen of vernieuwend denken heeft verrassend weinig te maken met leeftijd. Ook bij de Baak zitten enkele, op het eerste gezicht, tot een oudere generatie behorende bestuurders in het bestuur. Toch hebben juist zij gezocht naar vernieuwing door een geheel ander profiel aan het roer te plaatsen. Het oude is namelijk niet zozeer verkeerd, maar bij een nieuwe tijd hoort een andere vorm van besturen. Als toezichthouder moet je dat wel op tijd oppakken. En die vernieuwende visie is bij de Baak zonder twijfel aanwezig. Hans Biesheuvel is ook als ondernemende vernieuwer binnengehaald bij MKB Nederland. Daar stond iedereen achter, dat was een bewuste keuze. Het is jammer dat het niet heeft gewerkt. Ik hoop dat hij in staat is de verbinding met MKB Nederland en VNO- NCW ook in zijn nieuwe rol weer te vinden. Dat zou goed zijn voor de totale uitstraling van heel ondernemend Nederland.”

Welke trends hebben jullie de afgelopen 5 jaar waargenomen in bestuurlijk Nederland? En welke verwachtingen hebben jullie voor de komende 5 jaar?
“De Baak wil voorop lopen en een voorbeeld zijn. De Baak wil waarde-gedreven zijn. Er bestaat een belangrijk verschil tussen normen en waarden. Norm-gedreven besturen hoort wat mij betreft bij het oude besturen. Het Nieuwe Besturen stuurt vanuit waarden. Dat sluit ook aan bij de nieuwe werkelijkheid, de we-economy. Vanuit oude normen de boel blijven controleren lukt niet. Dan blijf je ook vastzitten in je eigen normen en die probeer je op te leggen aan anderen. Je blijft daar aan trekken zonder dat er schot in de zaak komt. Logisch ook, want het verandert niet van binnenuit. Waarde, daarentegen, dat ben je echt, het komt van binnenuit. Dat is universeel. Bijvoorbeeld door te handelen vanuit de waarde respect voor anderen mensen, kom je dat in alles wat je doet tegen. Daar hoeft je geen norm of gedragscode voor af te spreken, die waarden draag je van binnenuit. Normen zijn de laatste decennia helaas belangrijker geworden dan waarden. We hebben zoveel regels afgesproken dat we door de bomen het bos niet meer zien, dat werkt verlammend. Basisregels zijn nodig, maar we zijn nu volledig doorgeschoten. We zitten aan het einde van die cyclus, het nieuwe verdienmodel is waarde-gedreven.”

Welke toekomst zie jij voor het Nieuwe Besturen binnen Nederland en welke rol wil je daarbij zelf vervullen als bestuurder/CEO van de Baak?
“Binnen de Baak zijn we ook die slag aan het maken. Het loslaten van de normen en het afbouwen van de systemen. We proberen echt weer terug te gaan en te sturen op onze waarden. Dit gebeurt gestaag, want het gaat ook om het opbouwen van vertrouwen tussen mensen, misschien zelfs tussen leiderschapsgeneraties. Je hebt afspraken nodig, zodat je kunt vertrouwen op de veiligheid van het systeem. Maar er moet weer meer balans in komen. Waarden zij belangrijker dan normen. Dat zie je ook terug in het Nieuwe bestuursmodel voor Governance dat NieuwBestuur gaat presenteren op 28 november 2013. We hebben weer verbindingen nodig, die consistent vanuit waarden zijn opgebouwd.”

“Ik geloof er niet in om te gaan ‘trekken’ aan de “old school” bestuurders, het moet van binnenuit komen. Je kunt het alleen maar laten zien door het te doen en door de successen met elkaar te delen. De voorbeelden laten zien van de bedrijven die het wel goed doen. Ik vind dat NieuwBestuur dat geweldig doet met het Nationale Reputatie Congres. Juist door de nieuwe succesverhalen aan het woord te laten, kun je laten zien dat er nieuwe bestuurlijke spelregels zijn.”

“Eigenlijk moeten we de polder opnieuw gaan uitvinden, een soort polder 3.0. Die sterke koopmansgeest, verankerd in het DNA van Nederland, weer naar boven halen. Nederland is sterk in verbinden en het delen van successen. We lopen voorop in sociale media, en zijn een echte overlegmaatschappij. We zouden de polder los moeten trekken van de verstarde bestuursorganen in Den Haag. Bestuurders zouden niet zo bang moeten zijn om macht te verliezen. Macht is niet belangrijk, het gaat om invloed. En invloed win je door je te verbinden aan de vernieuwing. Niet door hem tegen te houden.”

 


Lees hier meer informatie over de training De Nieuwe Bestuurstafel Strategisch Reputatiemanagement ontwikkeld door NieuwBestuur in samenwerking met de Baak.